Wytrzymałość
Wytrzymałość - to zdolność do wykonywania intensywnej i długotrwałej pracy bez oznak zmęczenia. Jest ona zdeterminowana procesami energetycznymi, procesami umożliwiającymi zaopatrzenie w tlen, tolerancją na kwaśne produkty pracy mięśniowej, zdolnością usuwania produktów przemiany materii, procesami termoregulacji, koordynacją nerwowo-mięśniową oraz gospodarką wodno-elektrolitową. Intensywność ćwiczeń ściśle związana jest z procesami energetycznymi zaopatrującymi mięsień w energię do pracy. Należy dodać, że tak rozumiana wytrzymałość z punktu widzenia teorii treningu nazywa się wydolnością, a wytrzymałość to wydolność organizmu plus cechy wolicjonalne, które mogą wpłynąć na ostateczny efekt treningowy lub startowy (zawodnik z mniejszą wydolnością może mieć większą wytrzymałość, co sprawia, że w konfrontacji z zawodnikiem o wyższej wydolności, a niższej wytrzymałości wygra). Ze względu na procesy energetyczne umożliwiające pracę wytrzymałość dzielimy na:
- Wytrzymałość tlenową – procesy tlenowe umożliwiają wykonywanie pracy o intensywności ok. 50-70%max przez długi czas nawet do kilku godzin. Tętno podczas ćwiczeń do 150 ud/min.
- Wytrzymałość tlenowo-beztlenową (mieszaną) – umożliwia wykonywanie pracy o intensywności 70-80%max przez nawet kilkanaście minut, tętno 150- 175ud/min.
- Wytrzymałość beztlenową- umożliwia wykonanie pracy o intensywności 80-100%max przez kilka minut, tętno pow. 180.
Metodyka kształtowania wytrzymałości (zarys).
W metodyce kształtowania wytrzymałości należy dążyć do poprawienia wszystkich składowych wpływających na wytrzymałość, uwzględniając również charakter wytrzymałości w uprawianej dyscyplinie. Ćwiczenia i metody treningowe muszą rónież uwzględniać złożoną reakcję organizmu danym przedziale wytrzymałoścji, czyli realizaują ćwiczenia inna będzie reakcja, jeśli tętno będzie w dolnym, a inna w górnym zakresie danego przedziału. Złożoność ta sprawia, że najlepszm rozwiązaniem jest wprowadzenie dodatkowych stref, dzielących każdy przedział na dodatkowe dwa podprzedziały. Do minitoringu wytrzymałości w treningu stosujemy 6 stref, co umożliwia zarówno lepsze kształtowanie bodźca treningowego i dokładniejsze sprecyzowanie obciążeń organizmu. Poniżej przedstawiamy ogólną charakterystykę ćwiczeń w głównych przedziałach wytrzymałości:
-
Ćwiczenia wykonywane z intensywnością 90-100%max zdolności danej osoby zużywają zapasy fosfokreatyny oraz glikogenu mięśniowego oraz na skutek niewystarczającego dotlenienia w stosunku do zapotrzebowania wymagają przemian beztlenowych, czego efektem jest duże zakwaszenie mięśni oraz na skutek wzrastającego zakwaszenia spadek intensywności pracy.
-
Ćwiczenia o intensywności 70-80%max pociągają za sobą przemiany tlenowo-beztlenowe, które początkowo zużywają glikogen mięśniowy, potem wątrobowy oraz część energii jest dostarczana z procesów tlenowych. Ćwiczenia te również powodują zakwaszenie.
-
Ćwiczenia o intensywności do 70% wykorzystują przemiany tlenowe, gdyż ilość dowożonego tlenu zaspakaja zapotrzebowanie związane z pracą. Ten rodzaj procesów energetycznych oprócz glikogenu zużywa wolne kwasy tłuszczowe, dlatego jest szczególnie zalecany w celach obniżania otłuszczenia organizmu. W zależności od intensywności ćwiczeń kształtujemy odpowiedni rodzaj wytrzymałości.
Copyright (c) by ORMASport. All rights reserved.